Opis spotkania:
Autor wychodzi z założenia, że rozwijająca się od wielu już dekad subdyscyplina pedagogiki – pedagogika międzykulturowa oddziałuje i kształtuje nowe nurty w innych subdyscyplinach, między innymi w pedeutologii. Wynika to z licznych problemów funkcjonowania człowieka w warunkach wielokulturowości i kształtowania społeczeństw wielokulturowych. Wielokulturowość stała się trwałym elementem rzeczywistości i jako niezbywalna wartość, rodzi wielki problem tożsamości osoby, a także narodów i ich kultur. Stąd tę kategorię wiąże z zasadą porządku świata, jego istnienia i ciągłości kultury, a świadomość podmiotów w tym zakresie z nabywaniem i kształtowaniem kompetencji międzykulturowych.
Pedeutologia, zajmując się kształceniem nauczycieli i realizacją przez nich licznych funkcji, staje przed szczególnym wyzwaniem kształtowania kompetencji międzykulturowych, poczynając od zauważania odrębności kulturowych, ich poznawania i kształtowania motywacji do rozumienia i porozumienia, niwelowania uprzedzeń i stereotypów, poprzez doświadczanie, współpracę i współdziałanie, do nabywania umiejętności i postaw niezbędnych do prowadzenia ustawicznego dialogu, kreowania człowieka pogranicza kultur zdolnego do kreowania kultury pogranicza, pogranicznego funkcjonowania i realizowania się w międzykulturowej tożsamości.
Odwołując się do koncepcji pogranicza i Teorii Wielozakresowej i Wielowymiarowej Tożsamości (TWIWT) własnego autorstwa, przedstawia i analizuje w procesie nabywania kompetencji międzykulturowych problem aksjologii (wartości), teleologii (cele), epistemologii (wiedza) i ontologii, związany z licznymi problemami bycia i realizowania się w wielokulturowym świecie.
Prowadzący: prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz, dr h. c.
Jerzy Nikitorowicz jest absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydziału Filozoficzno-Historycznego, kierunku pedagogika. Stopień naukowy doktora nauk humanistycznych uzyskał w 1983 roku na Uniwersytecie Warszawskim. Stopień naukowy doktora habilitowanego – pedagogika społeczna, socjologia rodziny, otrzymał w 1993 roku – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 2001 roku uzyskał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych, a w 2005 roku – stanowisko profesora zwyczajnego.
Od 1978 roku pracował w Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, a od 1997 roku w Uniwersytecie w Białymstoku, pełniąc kolejno funkcje:
– dziekana Wydziału Pedagogiki i Psychologii, początkowo w Filii UW, a następnie w UwB w latach 1993 – 2005,
– rektora UwB przez dwie kadencje – w latach 2005 – 2012,
– powołał Zakład Edukacji Międzykulturowej w Filii UW w 1995 roku, następnie w UwB był kierownikiem Katedry Edukacji Międzykulturowej do 2024 roku;
– od 2019 roku jest członkiem zagranicznym Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy.
– w latach 2019- 20 został wybrany w skład Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jako członek Sekcji I Nauk Humanistycznych i Społecznych
Zainteresowania naukowe Profesora obejmują: pedagogikę społeczną, socjologię rodziny edukację regionalną, edukację wielokulturową i międzykulturową, kształcenie i doskonalenie nauczycieli. Od 1994 roku jest inicjatorem i organizatorem międzynarodowych konferencji pod hasłem „Edukacja międzykulturowa”. Pełniąc funkcję dziekana Wydziału Pedagogiki i Psychologii Filii Uniwersytetu w Białymstoku we współdziałaniu ze „Wspólnotą Polską” Wydział prowadził przez 20 lat studia na Białorusi w Grodnie (specjalność przedszkolna, wczesnoszkolna, kulturoznawcza). Pełniąc funkcję rektora uruchomił studia w Wilnie powołując formalną Filię Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie.
Współpracował systematycznie z uczelniami na Białorusi. Uniwersytet w Grodnie im. Janki Kupały w 2010 roku uhonorował Profesora doktoratem honoris causa, a w 2024 został dr h. causa Uniwersytetu Śląskiego.
Był między innymi stażystą Uniwersytetu w Edmonton w Kanadzie – 1995 roku i stypendystą Uniwersytetu w Cambridge w 1998 roku.
Od 2003 roku pełni funkcję Przewodniczącego Zespołu Pedagogiki Kultury i Edukacji Międzykulturowej KNP PAN, był przez kilka kadencji sekretarzem i członkiem Prezydium KNP PAN.
Postanowieniem prezydenta RP z dnia 3 października 1997 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, z dnia 9 sierpnia 2004 roku złotym krzyżem zasługi.
Postanowieniem prezydenta RP z 30 czerwca 2009, za wybitne zasługi w propagowaniu wiedzy o wspólnym dziedzictwie historycznym narodów tworzących Rzeczpospolitą Obojga Narodów, został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 2007 roku MEN przyznało medal Komisji Edukacji Narodowej.
W 2012 roku odznaczony został medalem „Zasłużony dla Tolerancji” Fundacji Ekumenicznej za wybitne osiągnięcia w krzewieniu idei tolerancji,
W 2012 roku brązowym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W 2013 otrzymał Medal Uniwersytetu w Białymstoku
W 2018 roku przyznano nagrodę Marszałka Województwa Podlaskiego za różnorodność podejmowania działań i inicjatyw na rzecz pokojowego współistnienia i współdziałania zróżnicowanych kulturowo społeczeństw
W 2019 roku medal Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego w dowód uznania szczególnych zasług na rzecz rozwijania nauk pedagogicznych oraz popularyzacji ich osiągnięć.
W 2022 roku medal Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM za zasługi dla rozwoju pedagogiki współczesnej.
W dniu 17 marca 2026 został odznaczony Honorową odznaka Wojewódzywta Podlaskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej oeraz wieloletnią działalność na rzecz rowoju województwa podlaskiego
W szkole doktorskiej Rada Naukowa – członek
Kapituła Gpodności Honorowych Uwb
Kierował i uczestniczył w wielu projektach badawczych, m.in. w latach 90 tych: kierownik zadania – „Socjalizacja i wychowanie w rodzinach zróżnicowanych wyznaniowo i etnicznie na Białostocczyźnie”, kierownik zadania – „Podstawowe kierunki rozwoju oświaty w Euroregionie Niemen”, „Kultura polska na wschodnich pograniczach: transmisja dziedzictwa kulturowego mniejszości narodowych”, „Poczucie tożsamości narodowej i plany życiowe mieszkańców pogranicza”, kierownik zadania – „Kompetencje do komunikacji międzykulturowej w aspekcie tradycyjnej kulturowości regionu i procesów migracyjnych” w latach 2010 – 2012. Jest członkiem wielu towarzystw, organizacji oraz instytucji krajowych i zagranicznych (m.in. Stowarzyszenia Profesorów kultur (narodów) słowiańskich. Association professors of Slavonic Countries (APSC), International Academy of National Minorities Research, Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego, Stowarzyszenia Edukacji Międzykulturowej), członkiem wielu rad naukowych i komitetów redakcyjnych czasopism naukowych.