{"id":5478,"date":"2025-01-30T12:45:30","date_gmt":"2025-01-30T11:45:30","guid":{"rendered":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/?p=5478"},"modified":"2025-01-30T12:46:36","modified_gmt":"2025-01-30T11:46:36","slug":"kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/","title":{"rendered":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim – Maria Kujawska (Raida)"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\"\"<\/strong><\/em><\/p>

Maria Kujawska (Raida)<\/em><\/strong>\u00a0urodzi\u0142a si\u0119 5 lipca 1895 r. w Raciborzu w rodzinie rzemie\u015blniczej, ojciec Wilhelm Raida by\u0142 mistrzem szewskim, pochodzi\u0142 z s\u0105siaduj\u0105cej\u00a0 wsi Sudzice, matka Berta z d. Jandrischek pochodzi\u0142a ze \u015awidnicy .Maria mia\u0142a 7 braci . Chcia\u0142a bardzo studiowa\u0107 medycyn\u0119, ojciec si\u0119 zgodzi\u0142, ale postawi\u0142 dwa warunki.\u00a0 Musi uko\u0144czy\u0107 \u015bredni\u0105 szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra zapewni jej na wszelki wypadek fach. Po drugie razem z ni\u0105 na medycyn\u0119 zapisze si\u0119 jej m\u0142odszy brat Hans. Dlatego zgodnie z wol\u0105 ojca ko\u0144czy szko\u0142\u0119 \u201e Fraullein Pruss\u201d kszta\u0142c\u0105c\u0105 nauczycielki.<\/p>

\u00a0W 1915 roku wst\u0105pi\u0142a na wydzia\u0142 medyczny Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego. Tam pozna\u0142a grup\u0119 student\u00f3w polskich i pod ich wp\u0142ywem zafascynowa\u0142a si\u0119 Polsk\u0105 historia i kultur\u0105. Wst\u0105pi\u0142a do tajnej organizacji ZET przygotowuj\u0105cej kadry do pracy\u00a0 w przysz\u0142ym pa\u0144stwie polskim. Po konflikcie z profesorem po\u0142o\u017cnictwa opuszcza wydzia\u0142 i przenosi si\u0119 na studia najpierw do Poznania, a potem do Krakowa. Studia ko\u0144czy w Warszawie gdzie\u00a0 15 lipca 1920 roku uzyskuje dyplom lekarza. W listopadzie wyje\u017cd\u017ca na Bia\u0142oru\u015b gdzie w jednym ze szpitali polowych leczy si\u0119 chory na tyfus plamisty jej narzeczony. Jest lekarzem, koleg\u0105 ze studi\u00f3w, ale i oficerem wojska polskiego. Maria zawozi go na rekonwalescencj\u0119 do jego rodzinnego \u015aremu w Wielkopolsce i wraca na G\u00f3rny \u015al\u0105sk.<\/p>

By\u0142a jedyn\u0105 kobiet\u0105 lekark\u0105 bior\u0105c\u0105 udzia\u0142 w III powstaniu \u015al\u0105skim. Prowadzi\u0142a poci\u0105g Sanitarny grupy \u201eWsch\u00f3d\u201d do szpitala w Sosnowcu. By\u0142a lekarzem szpitala polowego w Ro\u017adzieniu, \u00a0D\u0105br\u00f3wce Ma\u0142ej, a potem \u00a0w G\u0142\u00f3wnym Szpitalu Wojsk Powsta\u0144czych w\u00a0 Mys\u0142owicach. Jej narzeczony Kazimierz Kujawski te\u017c bra\u0142 udzia\u0142 w trzecim Powstaniu \u015al\u0105skim jako lekarz ,podczas walk o G\u00f3r\u0119 \u015aw. Anny.<\/p>

W czasie plebiscytu wyk\u0142ada\u0142a na kursach PCK w Bytomiu. Katowicach, Gliwicach i Zabrzu. W dniu Plebiscytu pe\u0142ni\u0142a funkcje lekarza dy\u017curnego w hotelu Lomnitz.<\/p>

W sierpniu 1922r. pobieraj\u0105 si\u0119, ca\u0142a uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w \u015aremie. Na \u015blubie nie ma nikogo z rodziny Marii z Raciborza. Kujawscy przenosz\u0105 si\u0119 do Katowic, a rok p\u00f3\u017aniej do Brzezin ,gdzie Kazimierz uzyskuje posad\u0119 lekarza w sp\u00f3\u0142ce Brackiej. Tam rodz\u0105 si\u0119 ich c\u00f3rki\u00a0 Aleksandra, Barbara, Janina i Maria (wszystkie gdy dorosn\u0105 zostan\u0105 lekarkami).<\/p>

W 1932 roku Kazimierz otrzymuje posad\u0119 lekarza powiatowego i rodzina wraca do Katowic. \u00a0\u00a0Maria kieruje przychodni\u0105 przeciwgru\u017alicz\u0105 i pe\u0142ni funkcj\u0119 wiceprzewodnicz\u0105cej G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Towarzystwa Polek. By\u0142a te\u017c wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielk\u0105 Instytutu \u015al\u0105skiego w 1934 r. i cz\u0142onkiem Towarzystwa Lekarzy Polak\u00f3w na \u015al\u0105sku (1922 \u2013 1939) i \u015al\u0105skiej Izby Lekarskiej. Kazimierz dzia\u0142a w Zwi\u0105zku Powsta\u0144c\u00f3w \u015al\u0105skich. Wraz z m\u0119\u017cem \u00a0byli zwolennikami powszechnej\u00a0 opieki zdrowotnej i nigdy nie podj\u0119li prywatnej praktyki lekarskiej.<\/p>

By\u0142a dwukrotnie pos\u0142ank\u0105 w sejmie \u015al\u0105skim .<\/p>

W drugiej Kadencji razem z Mari\u0105 Gruchlikow\u0105.<\/p>

W trzeciej kadencji razem z El\u017cbiet\u0105 Korfantow\u0105.<\/p>

\u00a0W sejmie pe\u0142ni\u0142a m.in. funkcj\u0119 sekretarza komisji do spraw wyzna\u0144 religijnych i o\u015bwiecenia publicznego. W roku 1936 zosta\u0142a wybrana do \u015al\u0105skiej Rady Wojew\u00f3dzkiej i zostaje odznaczona Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.<\/p>

Po wybuchu wojny opuszczaj\u0105 w po\u015bpiechu Katowice . Decyzja by\u0142a s\u0142uszna, bo jeszcze we wrze\u015bniu Niemcy chcieli ich aresztowa\u0107. Maria ewakuowa\u0142a si\u0119 z grup\u0105 polskich urz\u0119dnik\u00f3w do Rumunii . Z czasem sprowadzi\u0142a tam swoje dzieci. Nast\u0119pnie przedosta\u0142a si\u0119 do Jugos\u0142awii. W 1944r. zostata\u0142a aresztowana i wraz z dwoma c\u00f3rkami wywieziona do obozu koncentracyjnego w Ravensbruck, gdzie przydzielono j\u0105 do personelu medycznego. W obozie by\u0142a bardzo dzielna ,nie traci\u0142a ducha.
Z nara\u017ceniem \u017cycia pomaga\u0142a chorym.<\/p>

Jej najwi\u0119kszym wyczynem by\u0142o uratowanie ca\u0142ego bloku przed zagazowaniem. Wydarzenie to opisuje\u00a0 w \u201ePrzegl\u0105dzie Lekarskim\u201d by\u0142a wi\u0119\u017aniarka Irena Kiedrzy\u0144ska. \u00a0\u201e\u00a0 Niemcy tu\u017c przed kapitulacja dokonywali selekcji \u2013 chore nieprzydatne wi\u0119\u017aniarki u\u015bmiercali w komorach gazowych. Maria nakaza\u0142a wtedy kobietom wsta\u0107 z prycz, ubra\u0107 si\u0119, uczesa\u0107. Gdy przysz\u0142a komisja, zasta\u0142a w otwartych oknach kobiety roze\u015bmiane o dobrym wygl\u0105dzie. Dr Kujawska z pogodn\u0105 twarz\u0105 wysz\u0142a naprzeciw niemieckich lekarzy i mocnym i spokojnym g\u0142osem o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce w tym bloku powa\u017cnie chorych nie ma\u201d .Bardzo ryzykowa\u0142a nie tylko swoim \u017cyciem, ale i swoich dzieci.<\/p>

Po tym zdarzeniu wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniarki zacz\u0119\u0142y j\u0105 nazywa\u0107 \u201eAnio\u0142em z Ravensbruck\u201d.<\/p>

Dr. Kujawska \u00a0w maju 1945 roku przyje\u017cd\u017ca do Pszczyny. Jej m\u0105\u017c ,kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 wojn\u0119 w Generalnej Guberni obejmuje funkcje lekarza Powiatowego . Niestety 28 listopada 1945 roku umiera. Maria zostaje kierownikiem powiatowego O\u015brodka Zdrowia w Pszczynie, organizuje oddzia\u0142 PCK. Na stacji Dziedzice organizuje punkt pomocy medycznej dla repatriant\u00f3w wracaj\u0105cych na \u015al\u0105sk z zachodu.\u00a0 Zajmuje si\u0119 biednymi , zaopatruje ich w \u017cywno\u015b\u0107 i odzie\u017c. Umiera na zawa\u0142 23 maja 1948 roku ,pochowana jest w rodzinnym grobie w Pszczynie. W 1979 r. zostaje patronem Medycznego Studium Zawodowego w Opolu.<\/p>

\u00a0\u00a0Opracowa\u0142 Jerzy Czoga\u0142a<\/p>

Bibliografia:<\/p>

Krzysztof Bro\u017cek:\u00a0 Polska s\u0142u\u017cba medyczna w powstaniach \u015bl\u0105skich i plebiscycie. Wyd. \u201e\u015al\u0105sk\u201d 1973r.<\/p>

Wanda Kiedrzy\u0144ska: Ravensbruck, wydanie II , ksi\u0105\u017cka i wiedza 1965r.<\/p>

Krzysztof Ogiolda: Dokt\u00f3rka z Raciborza , co na medycynie Polk\u0119 w sobie odkry\u0142a.<\/p>

Krystyna Czernik: Doktor Maria Kujawska \u2013 \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 patronki Medycznego studium Zawodowego w Opolu.<\/p>

Encyklopedia Powsta\u0144 \u015al\u0105skich: Instytut \u015al\u0105ski w Opolu, Opole 1982r.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maria Kujawska (Raida)\u00a0urodzi\u0142a si\u0119 5 lipca 1895 r. w Raciborzu w rodzinie rzemie\u015blniczej, ojciec Wilhelm Raida by\u0142 mistrzem szewskim, pochodzi\u0142 z s\u0105siaduj\u0105cej\u00a0 wsi Sudzice, matka Berta z d. Jandrischek pochodzi\u0142a ze \u015awidnicy .Maria mia\u0142a 7 braci . Chcia\u0142a bardzo studiowa\u0107 medycyn\u0119, ojciec si\u0119 zgodzi\u0142, ale postawi\u0142 dwa warunki.\u00a0 Musi uko\u0144czy\u0107 \u015bredni\u0105 szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra zapewni jej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[],"class_list":["post-5478","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kolo-historyczne"],"yoast_head":"\nKobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Maria Kujawska (Raida)\u00a0urodzi\u0142a si\u0119 5 lipca 1895 r. w Raciborzu w rodzinie rzemie\u015blniczej, ojciec Wilhelm Raida by\u0142 mistrzem szewskim, pochodzi\u0142 z s\u0105siaduj\u0105cej\u00a0 wsi Sudzice, matka Berta z d. Jandrischek pochodzi\u0142a ze \u015awidnicy .Maria mia\u0142a 7 braci . Chcia\u0142a bardzo studiowa\u0107 medycyn\u0119, ojciec si\u0119 zgodzi\u0142, ale postawi\u0142 dwa warunki.\u00a0 Musi uko\u0144czy\u0107 \u015bredni\u0105 szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra zapewni jej […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"UTW\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-30T11:45:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-30T11:46:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"magpio\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"magpio\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"magpio\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7\"},\"headline\":\"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim – Maria Kujawska (Raida)\",\"datePublished\":\"2025-01-30T11:45:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-30T11:46:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/\"},\"wordCount\":908,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_kujawska.jpg\",\"articleSection\":[\"Ko\u0142o historyczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/\",\"name\":\"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_kujawska.jpg\",\"datePublished\":\"2025-01-30T11:45:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-30T11:46:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_kujawska.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_kujawska.jpg\",\"width\":177,\"height\":284},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"UTW\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Katowice\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/category\\\/katowice\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ko\u0142o historyczne\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/category\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim – Maria Kujawska (Raida)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\",\"name\":\"UTW\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\",\"name\":\"Uniwersytet \u015al\u0105ski\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2023\\\/10\\\/US_UO-biale.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2023\\\/10\\\/US_UO-biale.png\",\"width\":1923,\"height\":326,\"caption\":\"Uniwersytet \u015al\u0105ski\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7\",\"name\":\"magpio\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"magpio\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/author\\\/mpiotrowska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW","og_description":"Maria Kujawska (Raida)\u00a0urodzi\u0142a si\u0119 5 lipca 1895 r. w Raciborzu w rodzinie rzemie\u015blniczej, ojciec Wilhelm Raida by\u0142 mistrzem szewskim, pochodzi\u0142 z s\u0105siaduj\u0105cej\u00a0 wsi Sudzice, matka Berta z d. Jandrischek pochodzi\u0142a ze \u015awidnicy .Maria mia\u0142a 7 braci . Chcia\u0142a bardzo studiowa\u0107 medycyn\u0119, ojciec si\u0119 zgodzi\u0142, ale postawi\u0142 dwa warunki.\u00a0 Musi uko\u0144czy\u0107 \u015bredni\u0105 szko\u0142\u0119, kt\u00f3ra zapewni jej […]","og_url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/","og_site_name":"UTW","article_published_time":"2025-01-30T11:45:30+00:00","article_modified_time":"2025-01-30T11:46:36+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"magpio","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"magpio","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/"},"author":{"name":"magpio","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/person\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7"},"headline":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim – Maria Kujawska (Raida)","datePublished":"2025-01-30T11:45:30+00:00","dateModified":"2025-01-30T11:46:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/"},"wordCount":908,"publisher":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg","articleSection":["Ko\u0142o historyczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/","name":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim - Maria Kujawska (Raida) - UTW","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg","datePublished":"2025-01-30T11:45:30+00:00","dateModified":"2025-01-30T11:46:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#primaryimage","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg","contentUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_kujawska.jpg","width":177,"height":284},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/kobiety-w-sejmie-slaskim-maria-kujawska-raida\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"UTW","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Katowice","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/category\/katowice\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ko\u0142o historyczne","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/category\/katowice\/kolo-historyczne\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Kobiety w Sejmie \u015al\u0105skim – Maria Kujawska (Raida)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#website","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/","name":"UTW","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization","name":"Uniwersytet \u015al\u0105ski","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2023\/10\/US_UO-biale.png","contentUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2023\/10\/US_UO-biale.png","width":1923,"height":326,"caption":"Uniwersytet \u015al\u0105ski"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/person\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7","name":"magpio","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","caption":"magpio"},"url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/author\/mpiotrowska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5478"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5483,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5478\/revisions\/5483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}