{"id":5377,"date":"2025-01-30T12:19:36","date_gmt":"2025-01-30T11:19:36","guid":{"rendered":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/?p=5377"},"modified":"2025-01-30T12:21:44","modified_gmt":"2025-01-30T11:21:44","slug":"maria-domes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/","title":{"rendered":"Maria Domes"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"5377\" class=\"elementor elementor-5377\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-566ab75 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"566ab75\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2b525b6\" data-id=\"2b525b6\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d9eaef4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d9eaef4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"rtejustify\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-5379  alignleft\" src=\"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg\" alt=\"\" width=\"159\" height=\"194\" \/><\/p><p class=\"rtecenter\">(zdj\u0119cie:\u00a0Maria Domes i Waleska Winckler)<\/p><p>Dwunastoletni Ignacy Domez urodzony 1758 r. \u00a0pochodz\u0105cy z Moraw ,pielgrzymuj\u0105c na G\u00f3r\u0119 \u015awi\u0119tej Anny zatrzyma\u0142 si\u0119 na nocleg w\u00a0 Miechowicach. Po zako\u0144czeniu pielgrzymki nie wr\u00f3ci\u0142 w swoje rodzinne strony ,rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum prowadzonym przez cysters\u00f3w w Rudach Raciborskich a po zako\u0144czeniu nauki przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gliwic gdzie u brata przeora z Rud Franciszka Galliego rozpocz\u0105\u0142 praktyk\u0119. Dzi\u0119ki jego pomocy otworzy\u0142 w\u0142asny zak\u0142ad kupiecki w Czeladzi ,o\u017ceni\u0142 si\u0119 z trzy lata starsz\u0105 od siebie Juli\u0105 de Fabrici. Mieli sze\u015bcioro dzieci, niestety wieku doros\u0142ego do\u017cy\u0142y tylko dwie, starsza Maria\u00a0 urodzi\u0142a si\u0119\u00a0 28 lipca 1789 roku . W 1812 roku Domez z ma\u0142\u017conk\u0105 \u00a0zdecydowali si\u0119 opu\u015bci\u0107 Czelad\u017a, zakupili dobra wok\u00f3\u0142 Miechowic. Dla swej pi\u0119knej c\u00f3rki\u00a0 wybudowa\u0142 klasycystyczny pa\u0142ac, dla siebie wybudowali obok niewielki dom, w kt\u00f3rym mieszka\u0142 z \u017con\u0105 do \u015bmierci. By\u0142 bardzo dobrym gospodarzem i doprowadzi\u0142 maj\u0105tek do rozkwitu.<\/p><p>\u00a0Maria naprawd\u0119 s\u0142yn\u0119\u0142a z urody, nazywano j\u0105 R\u00f3\u017c\u0105 ze \u015al\u0105ska. Musimy jednak wierzy\u0107\u00a0 historykom na s\u0142owo ,bo wizerunk\u00f3w z jej m\u0142odo\u015bci nie ma. Na portrecie z Walesk\u0105 swoj\u0105 przybran\u0105 c\u00f3rk\u0105 ,jest ju\u017c kobiet\u0105 w \u015brednim wieku. Widzimy kobiet\u0119 o regularnych rysach i ciekawych oczach. W 1806 roku Maria\u00a0 wychodzi za m\u0105\u017c za Franca Aresina\u00a0 kupca z Wroc\u0142awia. W 1918 roku Aresin przejmuje Miechowickie dobra swojego te\u015bcia i po roku przeprowadzaj\u0105 si\u0119 do wybudowanego dla nich przez Ignacego Domesa Pa\u0142acu.<\/p><p>\u00a0Uruchamia on na terenie Miechowic piec do wypalania wapna z wydobywanego na miejscu kamienia a razem z Karolem Godul\u0105 buduj\u0105 kopalnie galmanu ,kt\u00f3r\u0105 na cze\u015b\u0107 swojej \u017cony nazwa\u0142 \u201eMaria\u201d . Sztygarem, a p\u00f3\u017aniej zarz\u0105dc\u0105 w tej kopalni zostaje Franc Winckler, kt\u00f3ry bardzo szybko staje si\u0119 doradc\u0105 i bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem swojego pracodawcy \u00a0. Aresin prowadzi\u0142 r\u00f3\u017cne interesy, szybko si\u0119 bogaci\u0142, przepracowany i schorowany zmar\u0142 w \u00a01831 roku, zostawiaj\u0105c \u017conie wielki maj\u0105tek.<\/p><p>\u00a0Maria 40 letnia wdowa nie mia\u0142a dzieci i drugie ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o dla niej szans\u0105 na szcz\u0119\u015bcie rodzinne. By\u0142a jak na \u00f3wczesne czasy osob\u0105 wyemancypowan\u0105 i pewn\u0105 siebie. Maj\u0105c urod\u0119 i maj\u0105tek mog\u0142a przebiera\u0107 w\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w do jej r\u0119ki. Zaproponowa\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144stwo m\u0142odszemu o 14 lat Francowi Wincklerowi, kt\u00f3remu niedawno zmar\u0142a \u017cona.\u00a0 Wyb\u00f3r Wincklera spowodowa\u0142 niez\u0142y skandal , a zwi\u0105zek okre\u015blano jako mezalians by\u0142 on praw\u0105 r\u0119k\u0105 jej m\u0119\u017ca ,bardzo zdolnym G\u00f3rnikiem i dobrym zarz\u0105dc\u0105.<\/p><p>\u00a0Maria musia\u0142a dostrzec tkwi\u0105cy w nim potencja\u0142 i nie przej\u0119\u0142a si\u0119 negatywn\u0105 opini\u0105 s\u0105siad\u00f3w. \u00a0Po \u015blubie wsp\u00f3lnie zaj\u0119li si\u0119 pomna\u017caniem swojego maj\u0105tku. Maria nie pomyli\u0142a si\u0119 Winckler mia\u0142 naprawd\u0119 g\u0142ow\u0119 do robienia interes\u00f3w mia\u0142 zreszt\u0105 okazje podpatrywa\u0107 i uczy\u0107 si\u0119 od najwi\u0119kszego geniusza kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku \u201eKr\u00f3la cynku\u201d samego Karola Goduli, by\u0142 w ko\u0144cu tak\u017ce jego pracownikiem. Nie wykluczone \u017ce tak\u017ce Godula\u00a0 pozna\u0142 \u00a0si\u0119 na jego talentach widzia\u0142 w nim przysz\u0142ego konkurenta. Dzia\u0142ania tej pary w ciekawy spos\u00f3b opisuje dr. Kuzio Podrudzki w swoim opracowaniu \u201eTiele- Wincklerowie Arystokracja w\u0119gla i stali\u201d.<\/p><p>\u00a0Pisze on \u201e Maria i Franciszek ,kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 faktycznie wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku \u017cony wsp\u00f3lnie zaj\u0119li si\u0119 jego\u00a0 pomna\u017caniem. Dzi\u0119ki szcz\u0119\u015bliwym posuni\u0119ciom inwestycyjnym , wkr\u00f3tce stali si\u0119 posiadaczami 69 p\u00f3l g\u00f3rniczych,7 hut cynku i 11 kopal\u0144 galmanu. W 1836 r.\u00a0 kupili rozleg\u0142e dobra ziemskie wok\u00f3\u0142 Orzesza, Ja\u015bkowic ,Woszczyc i Kr\u00f3l\u00f3wki, uzyskali te\u017c liczne nadania na wydobycie w\u0119gla kamiennego .Z ich nazwiskiem wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 pocz\u0105tki miejskiej historii Katowic. Tereny dzisiejszego miasta w wi\u0119kszo\u015bci le\u017ca\u0142y w granicach ordynacji mys\u0142owickiej, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142a do rodziny Mieroszewskich.<\/p><p>\u00a0\u00d3wczesny ordynat jak na wielkiego arystokrat\u0119 przysta\u0142o \u017cy\u0142 ponad stan i w zwi\u0105zku z tym jego sytuacja finansowa szybko si\u0119 pogarsza\u0142a, wtedy z\u00a0 interesuj\u0105c\u0105 propozycj\u0105 sp\u0142aty wszelkich d\u0142ug\u00f3w w zamian za dobra mys\u0142owickie wyst\u0119puje Maria Winckler.\u00a0 Ponadto obieca\u0142a jeszcze do\u0142o\u017cy\u0107 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy talar\u00f3w. Niestety pojawi\u0142y si\u0119 nieoczekiwane problemy, ordynacja z mocy prawa by\u0142a niezbywalna i z transakcj\u0105 trzeba by\u0142o poczeka\u0107. W 1839 roku znaleziono wreszcie kompromis. Posiad\u0142o\u015bci ziemskie wraz z nale\u017c\u0105cymi do nich hutami i kopalniami zamieniono na &gt; ordynacj\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105&lt;\u00a0 w kwocie 109 768 talar\u00f3w , procent od tej sumy oko\u0142o 6000 talar\u00f3w rocznie mia\u0142 otrzymywa\u0107 ka\u017cdorazowy ordynat. Maria i Franc Wincklerowie nie poprzestaj\u0105 na tym ,11 lutego1839 r. kupuj\u0105 za kwot\u0119\u00a0 84 ty\u015b. talar\u00f3w le\u017c\u0105ce w s\u0105siedztwie dobra rycerskie Katowice od ich w\u0142a\u015bciciela Karola Fryderyka Lehmanna z Kr\u00f3lewskiej Huty .<\/p><p>W tym samym roku Wincklerowie przenosz\u0105 do Katowic siedzib\u0119 zarz\u0105du maj\u0105tku ,jej dyrektorem zostaje tajny radca Friedrich Wilhelm Grundmann, wybitny organizator, kt\u00f3ry w\u0142o\u017cy\u0142 ogromny wk\u0142ad w rozw\u00f3j Katowic jako miasta .Podejmuj\u0105 oni starania aby przez wie\u015b przebiega\u0142a linia kolejowa Wroc\u0142aw \u2013 Mys\u0142owice uwie\u0144czone powodzeniem. Dnia 3 pa\u017adziernika 1846 r. w Katowicach otwarto stacje kolejow\u0105, da\u0142o to pocz\u0105tek rozwoju kolei \u017celaznych na tym terenie. I to w\u0142a\u015bnie kolej doprowadzi\u0142a do dynamicznego rozwoju Katowic.<\/p><p>\u00a0Interesuj\u0105ca jest opinia o Wincklerach cz\u0142owieka ,kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 \u00a0w Miechowicach i by\u0142 \u015bwiadkiem epoki, zawar\u0142 j\u0105 w jednym z najbardziej znanych utwor\u00f3w p.t. \u201e Stary Ko\u015bci\u00f3\u0142 Miechowski\u201d w ,kt\u00f3rym opisuje dzieje Miechowic. By\u0142 nim Norbert Bo\u0144czyk (Boncyk),kt\u00f3ry w historiografii nazwany bywa \u00a0\u201e\u015al\u0105skim Homerem\u201d, znany bytomski proboszcz urodzi\u0142 si\u0119 1837 roku i wychowa\u0142 w Miechowicach. Opiekowali si\u0119 nim miejscowy proboszcz i nauczyciel. Z ich protekcj\u0105 i pomoc\u0105 uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 elementarn\u0105 w Bytomiu i gimnazjum w Gliwicach. P\u00f3\u017aniej we Wroc\u0142awiu sko\u0144czy\u0142 studia teologiczne. Ojciec poety pracowa\u0142 jako g\u00f3rnik na kopalni \u201eMaria\u201d \u00a0pocz\u0105tkowo jako r\u0119bacz potem jako sztygar. Poni\u017cej fragmenty \u201eStarego Ko\u015bcio\u0142a Miechowskiego\u201d\u00a0<\/p><p>\u2026\u2026\u201dJakie\u017c ja Miechowice zna\u0142em<\/p><p>Z tej trony ciemne lasy z owej wielkie stawy<\/p><p>\u00a0\u015brodku wioska tak n\u0119dzna b\u0142ocista, \u017ce \u0142awy<\/p><p>K\u0142adziono od \u201eStarego Dworu\u201d do ko\u015bcio\u0142a<\/p><p>Ani jeden dach we wsi nie by\u0142 ze sz\u0119dzio\u0142a ,<\/p><p>lecz ze zbutwia\u0142ych , grubych snop\u00f3w d\u0142ugiej s\u0142omy<\/p><p>Pod strzechami niziutkie czerni\u0142y si\u0119 domy<\/p><p>Podupadli Mleczkowie ,a nie gospodarni<\/p><p>Synowie, pozbywszy si\u0119 wreszcie i swej psiarni<\/p><p>Poszli w \u015bwiat szuka\u0107 chleba. Wsie sekwestrowano.<\/p><p>I w dzier\u017caw\u0119 Niemcowi Lewemu oddano<\/p><p>P\u00f3\u017aniej kupiec z Krakowa czyli to z Czeladzi<\/p><p>Kupi\u0142 wie\u015b pan Ignacy Domes ,z czego radzi<\/p><p>Byli ch\u0142opi Miechowscy, bo zna\u0142 si\u0119 na rzeczy<\/p><p>Dobre by\u0142o pa\u0144stwo<\/p><p>wielmo\u017cni Winklerowie ,wie o tym podda\u0144stwo!<\/p><p>\u00a0Za to ich B\u00f3g nawiedzi\u0142 smutnemu ciosami<\/p><p>Ot\u00f3\u017c tu w tej kapliczce ,tu pod kasztanami<\/p><p>Spoczywa nasz jegomo\u015b\u0107! Kocha\u0142 nas jak siebie<\/p><p>W dalszej cz\u0119\u015bci poematu podkre\u015bla autorytet Franca Wincklera , kt\u00f3rego pozna\u0142 jako dziecko i obserwowa\u0142 rozw\u00f3j jego kariery. By\u0142 dla niego cz\u0142owiekiem , kt\u00f3ry swoj\u0105 karier\u0119 w du\u017cej mierze zawdzi\u0119cza\u0142 swej nauce i ci\u0119\u017ckiej pracy.<\/p><p>Jego\u0107 to powodzenie popiera ma zdanie<\/p><p>\u00a0O potrzebie nauki ,on nie z naszej ziemi,<\/p><p>\u00a0Lecz z cesarstwa pochodzi\u0142. Zdolno\u015bciami swemi,<\/p><p>Pilno\u015bci\u0105 i nauk\u0105 tak si\u0119 by\u0142 odznaczy\u0142<\/p><p>I\u017c go urz\u0105d g\u00f3rniczy wnet uwzgl\u0119dni\u0107 raczy\u0142.<\/p><p>Przeszed\u0142 szko\u0142y g\u00f3rnicze potem ,ku\u0142 perlikiem<\/p><p>By\u0142 pisarzem szychtmajster, sta\u0142 si\u0119 powiernikiem<\/p><p>Wreszcie zi\u0119ciem Kalidy. A gdy \u015bmier\u0107 nieczu\u0142a<\/p><p>Z pierwszych wi\u0119z\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich rych\u0142o go wyzu\u0142a,<\/p><p>O\u017cy\u0142 duchem i sercem dla przysz\u0142ych swych czyn\u00f3w<\/p><p>\u017beni\u0105c si\u0119 z Maryj\u0105, wdow\u0105 pana z Arezyn\u00f3w.<\/p><p>B\u00f3g sam z\u0142\u0105czy\u0142 te serca, gdy\u017c od tego zwi\u0105zku<\/p><p>B\u0142ogie czasy zakwit\u0142y ludom w G\u00f3rnym \u015al\u0105sku..<\/p><p>W 1947 roku nawiedzi\u0142a \u015al\u0105sk zaraza tyfusu ,Bo\u0144czyk mia\u0142 wtedy 10 lat. Zmar\u0142a wtedy jego matka oraz dwie siostry. Wincklerowie organizuj\u0105 pomoc dla miechowickich rodzin.<\/p><p>Rok czterdziesty i si\u00f3dmy jest mi w pami\u0119\u0107 wryty,<\/p><p>Tedy nie by\u0142em chleba ,ale p\u0142aczu syty!<\/p><p>Poszed\u0142em prosi\u0107 jegomo\u015bci<\/p><p>o pomoc, bowiem do nich ka\u017cdy si\u0119 udawa\u0142<\/p><p>Jegomo\u015b\u0107 mnie wys\u0142ucha\u0142, wr\u0119czy\u0142 grosza kawa\u0142<\/p><p>\u201eReszt\u0119\u201d, rzek\u0142, \u201eprze\u015bl\u0119 jutro bo znam ojca twego\u201d.<\/p><p>C\u00f3\u017c si\u0119 sta\u0142o? Ot\u00f3\u017c wi\u0119c lekarza swego<\/p><p>Meizlibacha posy\u0142a\u0142 do ojca codziennie.<\/p><p>Tak przez niedziel dwana\u015bcie .<\/p><p>Po chorobie rzek\u0142 ojciec: Synu id\u017c do dwora,<\/p><p>A podzi\u0119kuj za obiad, leki i doktora,<\/p><p>Bo ja chodzi\u0107 nie mog\u0119! Nie zasta\u0142em Pana<\/p><p>Zawiedziono mnie w g\u00f3r\u0119 ,tam Jejmo\u015b\u0107 ubrana<\/p><p>I me kroki niezgrabne okiem matki \u015bledzi.<\/p><p>Nic nie m\u00f3wi\u0105c porwa\u0142em jej r\u0119k\u0119 z ko\u0142aczem<\/p><p>I ca\u0142uje porz\u0105dnie ,na po\u0142ow\u0119 z p\u0142aczem;<\/p><p>\u00a0Szarpn\u0105\u0142em i panienk\u0119, ca\u0142uje i stoj\u0119.<\/p><p>Sna\u0107 dobrzem si\u0119 popisa\u0142 \u015bmia\u0142y si\u0119 oboje,<\/p><p>Pani m\u00f3wi&gt; Czyj\u017ce\u015b to?&lt; a ja za\u015b &gt;Boncyk\u00f3w!<\/p><p>Nasi wielce dzi\u0119kuj\u0105 za przes\u0142anie lek\u00f3w<\/p><p>I za obiad!&lt; Tu ona: &gt; Czy wam smakowa\u0142o?&lt;<\/p><p>&gt; owszem \u0142askawa jejmo\u015b\u0107, ale by\u0142o ma\u0142o:<\/p><p>Ojciec z kretesem zjedli mi\u0119so, zgry\u017ali ko\u015bci,<\/p><p>M\u00f3wi\u0105c: dzieci, tak trzeba, bo to od Jejmo\u015bci!&lt;<\/p><p>\u00a0Tu zn\u00f3w \u015bmiech! Pani m\u00f3wi: &gt;Kt\u00f3ry\u017c ci rok idzie ?&lt;<\/p><p>Ja m\u00f3wie:&gt; Jedenasty&lt; Niech tu ojciec przyjdzie,<\/p><p>\u00a0Jak zdr\u00f3w b\u0119dzie, a teraz nie spadnij ze schodu,<\/p><p>Pozdr\u00f3w ojca, a powiedz, niech mi prze\u015ble miodu!<\/p><p>Ukoronowaniem ich sukces\u00f3w ,by\u0142o nadanie F. Wincklerowi w 1840 r. tytu\u0142u szlacheckiego przez kr\u00f3la pruskiego Fryderyka Wilhelma IV. Odt\u0105d jego nazwisko brzmia\u0142o- Franc von Winckler.<\/p><p>\u00a0Maria i Franc nie tylko pomna\u017cali sw\u00f3j dobytek, ale dbali o pracuj\u0105cych w ich\u00a0 zak\u0142adach robotnikach i mieszka\u0144cach ich posiad\u0142o\u015bci, pomagali w budowie mieszka\u0144. Zosta\u0142a utworzona fundacja Franca von Wincklera, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu pomoc potrzebuj\u0105cym g\u00f3rnikom i hutnikom, aby obni\u017cy\u0107 ich wydatki na \u017cycie , zak\u0142adali konsumy ,pracownicy mogli si\u0119 tam zaopatrywa\u0107 w ta\u0144sz\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, mieli tak\u017ce zapewnion\u0105 opiek\u0119 lekarsk\u0105 i \u015bwiadczenia socjalne.\u00a0 Wybudowali szpitale w Miechowicach i Mys\u0142owicach. Za opiek\u0119 i dobro\u0107 poddani pan\u00f3w Miechowic odwdzi\u0119czyli si\u0119 w czasie zamieszek Wiosny Lud\u00f3w, organizuj\u0105c stra\u017c obywatelsk\u0105 do ich obrony. W 1949r. Winckler zosta\u0142 wybrany pos\u0142em do pruskiego sejmu, wyst\u0105pi\u0142 tam z projektem skr\u00f3cenia czasu pracy robotnik\u00f3w z 12 do 8 godzin.\u00a0 Uzasadni\u0142 to tym, \u017ce skr\u00f3cenie czasu pracy zwi\u0119kszy jej wydajno\u015b\u0107 a poza tym b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119cej czasu na prac\u0119 \u00a0w swoim gospodarstwie, kt\u00f3re by\u0142o wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego dochod\u00f3w.\u00a0 Franc von Winckler zmar\u0142 nagle 6 sierpnia 1851\u00a0 w Podstojnie niedaleko Lubljany podczas powrotu z sanatorium w Bad Gastein. Po jego \u015bmierci wdowa postanowi\u0142a ufundowa\u0107 i wybudowa\u0107 nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Miechowicach, nie doczeka\u0142a jednak ko\u0144ca budowy. Zmar\u0142a 30 wrze\u015bnia 1853 roku.<\/p><p class=\"rteright\">Opracowa\u0142 Jerzy Czoga\u0142a.<\/p><hr \/><p>Bibliografia:<\/p><p>Arkadiusz Kuzio \u2013 Podrudzki, Tiele \u2013 Wincklerowie Arystokracja w\u0119gla i stali. Bytom 2006.<\/p><p>Urszula Rzewiczok, Zarys Dziej\u00f3w Katowic 1299 \u2013 1990. Muzeum Historii Katowic.<\/p><p>Waleska von Tiele &#8211;\u00a0 Winckler, Tradycje Rodzinne. Muzeum Historii Katowic.<\/p><p>Hoffman Georg, Historia miasta Katowice, Katowice 2005.<\/p><p>\u00a0Holtze Richard, Miasto Katowice, Katowice 2005.<\/p><p>Drabina Jan, Historia Bytomia 1254 \u2013 2000, Bytom 2000.<\/p><p>Bo\u0144czyk Norbert, Stary Ko\u015bci\u00f3\u0142 Miechowski, Katowice 1987.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(zdj\u0119cie:\u00a0Maria Domes i Waleska Winckler) Dwunastoletni Ignacy Domez urodzony 1758 r. \u00a0pochodz\u0105cy z Moraw ,pielgrzymuj\u0105c na G\u00f3r\u0119 \u015awi\u0119tej Anny zatrzyma\u0142 si\u0119 na nocleg w\u00a0 Miechowicach. Po zako\u0144czeniu pielgrzymki nie wr\u00f3ci\u0142 w swoje rodzinne strony ,rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum prowadzonym przez cysters\u00f3w w Rudach Raciborskich a po zako\u0144czeniu nauki przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gliwic gdzie u brata [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[],"class_list":["post-5377","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kolo-historyczne"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Maria Domes - UTW<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Maria Domes - UTW\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(zdj\u0119cie:\u00a0Maria Domes i Waleska Winckler) Dwunastoletni Ignacy Domez urodzony 1758 r. \u00a0pochodz\u0105cy z Moraw ,pielgrzymuj\u0105c na G\u00f3r\u0119 \u015awi\u0119tej Anny zatrzyma\u0142 si\u0119 na nocleg w\u00a0 Miechowicach. Po zako\u0144czeniu pielgrzymki nie wr\u00f3ci\u0142 w swoje rodzinne strony ,rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum prowadzonym przez cysters\u00f3w w Rudach Raciborskich a po zako\u0144czeniu nauki przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gliwic gdzie u brata [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"UTW\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-01-30T11:19:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-30T11:21:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"magpio\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"magpio\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"magpio\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7\"},\"headline\":\"Maria Domes\",\"datePublished\":\"2025-01-30T11:19:36+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-30T11:21:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/\"},\"wordCount\":1913,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_domes.jpg\",\"articleSection\":[\"Ko\u0142o historyczne\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/\",\"name\":\"Maria Domes - UTW\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_domes.jpg\",\"datePublished\":\"2025-01-30T11:19:36+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-30T11:21:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_domes.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2025\\\/01\\\/maria_domes.jpg\",\"width\":205,\"height\":250},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/maria-domes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"UTW\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Katowice\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/category\\\/katowice\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ko\u0142o historyczne\",\"item\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/category\\\/katowice\\\/kolo-historyczne\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Maria Domes\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\",\"name\":\"UTW\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#organization\",\"name\":\"Uniwersytet \u015al\u0105ski\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2023\\\/10\\\/US_UO-biale.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/15\\\/2023\\\/10\\\/US_UO-biale.png\",\"width\":1923,\"height\":326,\"caption\":\"Uniwersytet \u015al\u0105ski\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7\",\"name\":\"magpio\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"magpio\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\\\/utw\\\/author\\\/mpiotrowska\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Maria Domes - UTW","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Maria Domes - UTW","og_description":"(zdj\u0119cie:\u00a0Maria Domes i Waleska Winckler) Dwunastoletni Ignacy Domez urodzony 1758 r. \u00a0pochodz\u0105cy z Moraw ,pielgrzymuj\u0105c na G\u00f3r\u0119 \u015awi\u0119tej Anny zatrzyma\u0142 si\u0119 na nocleg w\u00a0 Miechowicach. Po zako\u0144czeniu pielgrzymki nie wr\u00f3ci\u0142 w swoje rodzinne strony ,rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum prowadzonym przez cysters\u00f3w w Rudach Raciborskich a po zako\u0144czeniu nauki przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gliwic gdzie u brata [&hellip;]","og_url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/","og_site_name":"UTW","article_published_time":"2025-01-30T11:19:36+00:00","article_modified_time":"2025-01-30T11:21:44+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"magpio","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"magpio","Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/"},"author":{"name":"magpio","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/person\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7"},"headline":"Maria Domes","datePublished":"2025-01-30T11:19:36+00:00","dateModified":"2025-01-30T11:21:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/"},"wordCount":1913,"publisher":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg","articleSection":["Ko\u0142o historyczne"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/","name":"Maria Domes - UTW","isPartOf":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg","datePublished":"2025-01-30T11:19:36+00:00","dateModified":"2025-01-30T11:21:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#primaryimage","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg","contentUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2025\/01\/maria_domes.jpg","width":205,"height":250},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/katowice\/kolo-historyczne\/maria-domes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"UTW","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Katowice","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/category\/katowice\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ko\u0142o historyczne","item":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/category\/katowice\/kolo-historyczne\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Maria Domes"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#website","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/","name":"UTW","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#organization","name":"Uniwersytet \u015al\u0105ski","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2023\/10\/US_UO-biale.png","contentUrl":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-content\/uploads\/sites\/15\/2023\/10\/US_UO-biale.png","width":1923,"height":326,"caption":"Uniwersytet \u015al\u0105ski"},"image":{"@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/#\/schema\/person\/52079e835af28b2986d28dcec18799c7","name":"magpio","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/feb37e4a670dfb74c59ab9a778140dae3b46f74c8c374e2982c500e1cd2912e9?s=96&d=mm&r=g","caption":"magpio"},"url":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/author\/mpiotrowska\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5377"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5383,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5377\/revisions\/5383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uniwersytetotwarty.us.edu.pl\/utw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}